Konferencja międzynarodowa

26-27.02.2019

„Parki narodowe w Polsce. Dziedzictwo przyrodniczo-kulturowe a dialog interesariuszy"


Co jest ważniejsze: ochrona przyrody, czy rozwój lokalnych społeczności? Czy cele te faktycznie są konfliktowe? Jak znaleźć złoty środek, który pomoże wypracować metody zrównoważonego rozwoju? Naukowcy oraz praktycy z całej Polski i Europy przez dwa dni poszukiwali odpowiedzi na te pytania, uczestnicząc w międzynarodowej konferencji „Parki narodowe w Polsce. Dziedzictwo przyrodniczo-kulturowe a dialog interesariuszy” zorganizowanej w siedzibie Wyższej Szkoły Turystyki i Ekologii. Eksperci uczelni w partnerstwie z Instytutem Doradztwo z Krakowa zajmowali się tą tematyką od lipca 2017 roku, realizując projekt badawczy w ramach programu „Dialog”. Celem była identyfikacja i optymalizacja barier współpracy parków narodowych z samorządem terytorialnym, lokalnymi przedsiębiorcami, mieszkańcami i instytucjami, wchodzącymi w relacje z parkiem. Konferencja podsumowująca projekt, w której udział wzięli udział także przedstawiciele Ministerstwa Środowiska, stworzyła unikalną platformę do dialogu i już dziś okrzyknięta została przełomowym krokiem na drodze do wypracowania – tak potrzebnego – porozumienia.

Polskie parki narodowe to turystyczna perła, którą turyści bardzo cenią. I chociaż wszyscy są zgodni co do tego, iż misję ochrony przyrody należy wspierać, nie wypracowano dotąd skutecznych metod działania, zadawalających wszystkie zainteresowane strony – przyznał dr Bartłomiej Walas, dziekan WSTiE i koordynator projektu. Jak zauważyło wielu uczestników, tym, czego także do tej pory brakowało, były miejsce i okazja do kompleksowej wymiany poglądów pomiędzy interesariuszami. W tym punkcie styku często powstają problemy, a nierzadko wręcz konflikty – przyznał dr Andrzej Raj, dyrektor Karkonoskiego Parku Narodowego. Parki narodowe, których główną misją jest ochrona przyrody, muszą być oczywiście udostępniane społeczeństwu. Natomiast trzeba znaleźć złoty środek, nieporozumienia na linii parki narodowe – społeczności lokalne od wielu lat znacząco utrudniają realizację misji obu stron.

Najbardziej niezwykłe i znaczące jest właśnie to, że konferencja nie została zainicjowana przez pracowników parków narodowych, ale przez uczelnię, podmiot neutralny – stwierdził dr Tomasz Pasierbek, dyrektor Babiogórskiego Parku Narodowego. WSTiE dostrzegła, że kluczowe jest wypracowanie jakiegoś wspólnego modelu współpracy interesariuszy – dla dobra przyrody oraz zrównoważonego rozwoju lokalnych społeczności.

Stworzona w ten sposób neutralna platforma dialogu zachęciła do wymiany poglądów wszystkie zainteresowane strony. Prelegenci przedstawili analizy finansowania parków, modeli zarządzania, wyzwań wobec wzrastającego ruchu turystycznego, rozwiązań proekologicznych czy aktywizacji społeczności lokalnych, a dyskusje panelowe, w których wzięli udział przedstawiciele 23 polskich parków narodowych, a także eksperci z Gruzji, Węgier, Ukrainy, Słowacji i Czech, stały się okazją do bezcennej wymiany doświadczeń. Szczególnym dowodem na wagę omawianych problemów była obecność przedstawicieli Ministerstwa Środowiska, z panią Małgorzatą Golińską – Sekretarzem Stanu i Głównym Konserwatorem Przyrody – na czele. Jestem przekonany, że dzięki temu dialogowi uda się usprawnić procedury zarządzania ochroną przyrody i finansowania parków narodowych – zauważył dr Paweł Skawiński z Wyższej Szkoły Turystyki i Ekologii. Wtórował mu dr Jacek Olszewski-Strzyżowski z Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku, którego zdaniem podejmowane w trakcie konferencji tematy i omawiane problemy są tak ważne, iż dialog nie powinien zakończyć się wraz z nią. I jak zapewniają organizatorzy – nie zakończy się.

W trakcie konferencji zidentyfikowano wiele problemów, które wymagają dalszego zaadresowania, dlatego Wyższa Szkoła Turystyki i Ekologii (która od początku swojego istnienia dąży do wypracowania skutecznych modeli współpracy na rzecz ochrony przyrody w Polsce), już teraz planuje kolejne badania i ekspertyzy, które będą stanowiły fundament przyszłych, trwałych rozwiązań.