Babiogórski Park Narodowy


Babiogórski Park Narodowy został utworzony 30 października 1954 r. Obejmuje ochroną 3392 ha, z czego ochronie ścisłej podlega 1062 ha, czynnej 2174 ha, a krajobrazowej – 156 ha. Babia Góra przyciąga rzesze turystów, których liczba przekracza w ostatnich latach 100 000 rocznie. Jest to także wywołane większą dostępnością masywu w porównaniu z odpowiadającymi jej wysokością szczytami tatrzańskimi – w ciągu jednego dnia turysta jest w stanie wyjść na wysokość 1725 m n.p.m. i zejść do miejsca swojego zakwaterowania. Dobrze rozwinięta sieć szlaków turystycznych, utrzymywana na właściwym poziomie infrastruktura turystyczna, obecność Schroniska na Markowych Szczawinach oraz posterunku GOPR sprzyjają zwiększeniu atrakcyjności tego najwyższego z beskidzkich szczytów oraz podniesieniu bezpieczeństwa tych wszystkich, którzy chcą go poznać. Babiogórskie szlaki są o różnym stopniu trudności; od stromych wąskich perci do szerokich łagodnych i wygodnych płajów. Na terenie BgPN znajduje się blisko 50 km szlaków pieszych oraz 6 km szlaków narciarskich. Na terenie Babiogórskiego Parku Narodowego wytyczono 9 ścieżek edukacyjnych przybliżających walory przyrody babiogórskiej, jak również kulturę, tradycję i architekturę budowlaną mieszkańców wsi podbabiogórskich.Symbolem Babiogórskiego Parku Narodowego jest okrzyn jeleni.

Babia Góra, zaliczana do Korony Gór Polski, jest najwyższym po Tatrach masywem górskim i drugą pod względem wybitności górą po Śnieżce. Jest najwyższa w Beskidach Zachodnich, wznosi się znacznie ponad sąsiednie Pilsko (1557 m n.p.m.) i Policę (1369 m n.p.m.) oraz króluje od północy nad Kotliną Orawsko-Nowotarską. Zyskała sobie dzięki temu miano „Królowej Beskidów”, a ze względu na częste i nieoczekiwane zmiany pogody – przydomek „Kapryśnicy lub „Matki Niepogód”. Stanowi ona odosobniony, jednolity bastion górski o charakterze pasma długości ponad 10 km i leży we wschodniej części Beskidu Żywieckiego. W jej masywie wyróżnia się kulminacje: Cyl (Małą Babią Górę) 1517 m n.p.m., Diablak (Babią Górę) 1725 m n.p.m., Gówniak 1619 m n.p.m., Kępę 1521 m n.p.m. i Sokolicę 1367 m n.p.m. Od południa Babia Góra graniczy z Działami Orawskimi, od północy z głęboko wciętą doliną rzeki Skawicy, od zachodu ogranicza ją Przełęcz Jałowiecka, a od wschodu Przełęcz Lipnicka (Krowiarki). Występuje na niej pięć pięter kliamtyczo-roślinnych: piętro pogórza, regiel dolny, regiel górny, piętro subalpejskie i piętro alpejskie. Walory przyrodnicze oraz wartości naukowo-dydaktyczne sprawiły, że w 1977 roku, w związku z ogłoszonym programem Człowiek i Biosfera (Man and the Biosfere – MaB) UNESCO, Babiogórski Park Narodowy włączono w międzynarodową sieć rezerwatów biosfery jako przykład doskonale zachowanego biomu wysokogórskiego z kompletną strefowością.

Flora

Badania florystyczne masywu Babiej Góry, prowadzone już od początku XIX wieku, wykazały – na tym stosunkowo niewielkim obszarze – obecność około 650 gatunków roślin naczyniowych, blisko 250 gatunków mchów, ponad 100 gatunków wątrobowców i ponad 250 gatunków porostów i ponad 1100 gatunków grzybów. Znajduje się tu również ponad 60 zbiorowisk roślinnych. Na Babiej Górze występuje gatunek bardzo rzadki – tocja alpejska oraz jedyne stanowiska w Polsce okrzynu jeleniego (symbol BgPN) i rogownicy alpejskiej. Znaleźć tu można liczną grupę gatunków wysokogórskich (powyżej 70 gat.), z których niemal połowa nie rośnie poza Babią Górą nigdzie w Beskidach oraz rekordową w Beskidach liczbę roślin prawnie chronionych (ponad 50 gat.).

Fauna

Na Babiej Górze żyje prawie 4500 gatunków i podgatunków zwierząt. Obok bardzo licznych bezkręgowców (wśród których najliczniejsze są owady), występuje 188 kręgowców (w tym ponad 100 gatunków ptaków). Występowanie wielu zwierząt, głównie bezkręgowych, jest ściśle powiązane z układem pięter roślinnych. Pozostałe gatunki reprezentujące większe zwierzęta mają większy areał występowania, zasiedlają większe obszary i można spotkać je w kilku strefach. Najczęściej spotykane to: w reglu dolnym – koszatka, drozd śpiewak, zięba, sójka, kowalik, dzięcioł czarny; w reglu górnym – gil, czyż, orzechówka, krzyżodziób świerkowy; w kosodrzewinie i w piętrze halnym – siwarnik i płochacz halny. W babiogórskich lasach żyją również: darniówka tatrzańska, wydra, lis, borsuk, ryś, jeleń i sarna; pojawia się wilk oraz niedźwiedź brunatny. Ozdobą i łatwo zauważalną gromadą w parku są ptaki reprezentowane przez wiele gatunków między innymi: bociana czarnego, jarząbka, cietrzewia, głuszca, puchacza, sóweczkę i kruka. Występuje tu m.in. kumak górski i kilka gatunków płazów ogoniastych takich jak: salamandra oraz traszki: zwyczajna, karpacka, grzebieniasta i górska. Bardzo bogaty i ciekawy jest świat owadów, występuje m.in. sichrawa karpacka i biegacz Fabrycjusza oraz interesujące są też widłonogi stawków babiogórskich.

Babiogórski Park Narodowy

34-222 Zawoja 1403
tel. +48 (33) 877 51 10
tel. +48 (33) 877 67 02
fax: +48 (33) 877 55 54
e-mail: park@bgpn.pl